Nghị định 336/2026/NĐ-CP: doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần lưu ý gì?
Nghị định 336/2026/NĐ-CP ngày 22/8/2026 có hiệu lực từ 15/10/2026. Nghị định quy định việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải theo cơ chế một cửa quốc gia, cơ chế một cửa ASEAN, và thay thế Nghị định 85/2019/NĐ-CP (khoản 2 Điều 48).
Dưới đây là các điểm doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần kiểm tra ngay.
1. Đăng nhập Cổng một cửa quốc gia bằng tài khoản VNeID
Người khai có thể đăng ký tài khoản và chữ ký số trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, hoặc sử dụng tài khoản định danh điện tử cấp qua ứng dụng VNeID để đăng ký, truy cập hệ thống (khoản 1 Điều 11). Các chỉ tiêu đăng ký thông tin theo Phụ lục I.
- Đơn vị quản lý Cổng kiểm tra, đối chiếu thông tin trong 01 ngày làm việc và thông báo kết quả qua thư điện tử (khoản 1 Điều 11).
- Khi thông tin đã đăng ký thay đổi, chứng thư số được gia hạn hoặc thay đổi cặp khóa, người khai phải đăng ký lại (khoản 3 Điều 12).
- Người sử dụng phải bảo mật thông tin tài khoản và kịp thời thông báo cho đơn vị quản lý Cổng khi bị mất hoặc lộ thông tin tài khoản có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu (điểm a khoản 6 Điều 11).
2. Ba cách khai và trách nhiệm của người khai
Thông tin khai có thể được tạo lập theo một trong ba cách (khoản 1 Điều 18):
| Cách khai | Căn cứ |
|---|---|
| Tạo lập Bản khai chung theo chuẩn dữ liệu (chỉ tiêu tại Phụ lục III) và gửi đến Cổng | điểm a |
| Tạo lập thông tin theo tiêu chí, định dạng do bộ quản lý ngành xây dựng và gửi đến Cổng | điểm b |
| Khai trực tiếp trên Cổng thông tin một cửa quốc gia | điểm c |
Người khai chịu trách nhiệm trước pháp luật về sự chính xác, trung thực của nội dung đã khai, của chứng từ đã nộp, và sự thống nhất giữa chứng từ giấy và chứng từ điện tử (điểm c khoản 2 Điều 13).
Cơ chế một cửa không làm thay đổi thẩm quyền, điều kiện, thành phần hồ sơ, trình tự, thời hạn giải quyết theo pháp luật chuyên ngành (khoản 5 Điều 13). Vì vậy hồ sơ giấy phép, kiểm tra chuyên ngành vẫn theo quy định riêng của từng bộ.
3. Hàng nhập thực tế nhiều hơn số lượng đã khai
Nếu số lượng hàng thực tế nhập khẩu nhiều hơn số lượng khai trên tờ khai hải quan, người khai được sử dụng kết quả kiểm tra của cơ quan xử lý của tờ khai đó để thông quan, sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế và quyết định xử lý (nếu có), khi hàng hóa đồng thời (khoản 4 Điều 18):
- đồng nhất, cùng nhà nhập khẩu, cùng xuất xứ, cùng nhà sản xuất;
- được vận chuyển trên cùng phương tiện vận tải, cùng vận tải đơn;
- không phải máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải.
4. Khi Cổng gặp sự cố
Khi Cổng thông tin một cửa quốc gia gặp sự cố hoặc bất khả kháng (Điều 17):
- Đơn vị quản lý Cổng đăng tải ngay thông tin sự cố; cơ quan xử lý thông báo cho người khai qua văn bản hoặc thư điện tử theo địa chỉ đã đăng ký.
- Trong thời gian khắc phục, thủ tục được thực hiện bằng hồ sơ giấy hoặc qua hệ thống xử lý chuyên ngành theo hướng dẫn của cơ quan xử lý (khoản 3).
- Sau khi khắc phục, cơ quan xử lý đối chiếu và chuyển dữ liệu lên Cổng (khoản 5).
Cổng tiếp nhận thông tin khai điện tử 24 giờ/ngày, 7 ngày/tuần và phản hồi tự động (điểm a, b khoản 1 Điều 19). Ý kiến UNI: nên giữ địa chỉ thư điện tử đã đăng ký luôn được theo dõi, vì kết quả đăng ký tài khoản và thông báo sự cố được gửi về địa chỉ này.
5. Thời gian chuyển tiếp
- Hệ thống xử lý chuyên ngành của bộ chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật được tiếp tục phản hồi kết quả đến Cổng theo tiêu chí, định dạng do bộ xây dựng theo chuẩn dữ liệu của Bộ Tài chính, tối đa 01 năm từ ngày Nghị định có hiệu lực (khoản 1 Điều 49). Đây là việc giữa các hệ thống của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp không phải làm thêm.
- Thủ tục nào áp dụng qua một cửa quốc gia và thời điểm áp dụng thực hiện theo công bố của Bộ trưởng Bộ Tài chính (khoản 2 Điều 49, điểm a khoản 1 Điều 10). Doanh nghiệp nên kiểm tra thủ tục của mình đã có trong danh mục công bố hay chưa.
6. Khai báo hóa chất nhập khẩu: khai tạm trên hệ thống của Bộ Công Thương theo thông báo của Cục Hóa chất
Đây là thông báo riêng của Cục Hóa chất, không phải nội dung của Nghị định 336/2026/NĐ-CP. Theo thông báo (không ghi ngày đăng, UNI kiểm tra ngày 15/10/2026), do Hệ thống Cổng thông tin một cửa quốc gia chưa hoàn thiện, tổ chức, cá nhân thực hiện khai báo hóa chất nhập khẩu tạm thời tại Hệ thống dịch vụ công của Bộ Công Thương: https://khaibaohoachatnhapkhau.dvctt.gov.vn/
Doanh nghiệp nhập khẩu hóa chất nên theo dõi thông báo của Cục Hóa chất để biết thời điểm chuyển lại sang Cổng một cửa quốc gia.
Cần hỗ trợ về Nghị định 336/2026/NĐ-CP?
UNI hỗ trợ rà soát tài khoản và chữ ký số trên Cổng một cửa quốc gia, kiểm tra thủ tục chuyên ngành áp dụng cho từng mặt hàng và thực hiện thủ tục hải quan. Liên hệ UNI để được tư vấn theo mặt hàng cụ thể.
Nguồn: Nghị định 336/2026/NĐ-CP ngày 22/8/2026 (Công báo số 500, 05/09/2026); Thông báo của Cục Hóa chất về việc thực hiện thủ tục khai báo hóa chất nhập khẩu.