Ngày 31/10/2026, Hải quan Bắc Ninh (thuộc Chi cục Hải quan khu vực V) tổ chức Hội nghị đối thoại Hải quan – Doanh nghiệp năm 2026 (lần thứ II) tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, với sự tham gia của hơn 300 doanh nghiệp. Hội nghị có 4 chuyên đề: cơ sở sản xuất, phòng ngừa vi phạm hải quan, thuế và kế toán thu, dữ liệu doanh nghiệp, cùng phần đối thoại trực tiếp. Đại diện UNI Customs Consulting đã tham dự và ghi lại nhiều điểm doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu (SXXK) và doanh nghiệp chế xuất (DNCX) có thể áp dụng ngay. Các hướng dẫn này áp dụng chung, nên doanh nghiệp ở tỉnh khác cũng nên tham khảo. UNI tóm tắt lại những điểm chính dưới đây.
Toàn cảnh Hội nghị đối thoại Hải quan – Doanh nghiệp năm 2026 do Hải quan Bắc Ninh tổ chức tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc
PHẦN 1. Lỗi thường gặp và khuyến nghị của Hải quan Bắc Ninh
1. Nhập khẩu tại chỗ E31 từ nguồn E62: phải nộp thuế
Sản phẩm E62 được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu chưa nộp thuế. Vì vậy, khi bán vào nội địa theo loại hình E31, doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế. Nếu doanh nghiệp đưa hàng vào sản xuất tiếp và thực tế đã xuất khẩu sản phẩm thì được hoàn thuế theo Điều 36 NĐ 134/2016.
Qua rà soát, Hải quan phát hiện nhiều doanh nghiệp chưa nộp khoản thuế này. Cục Hải quan đã có CV 19322/CHQ-KTSTQ ngày 23/7/2026 yêu cầu rà soát và xử lý thuế các tờ khai E31.
- Doanh nghiệp đã nhận thông báo: nên tự rà soát và nộp thuế ngay để tránh bị kiểm tra sau thông quan và tiền chậm nộp tăng theo từng ngày.
- Doanh nghiệp mới thành lập có SXXK: cần lưu ý ngay từ khi mở tờ khai E31.
2. Hóa chất xuất nhập khẩu: khai đủ thành phần, xin phép đúng trường hợp
- Khi nhập khẩu, hóa chất thuộc chương 28 hoặc chương 29 phải được khai báo hóa chất trước khi thông quan, trừ các trường hợp miễn trừ tại khoản 7 Điều 6 Nghị định 26/2026/NĐ-CP.
- Trên tờ khai cần ghi đủ nồng độ và hàm lượng từng thành phần, để xác định hàng có thuộc diện cần giấy phép hoặc bị cấm hay không.
- Chì và hợp chất của chì có mã HS chương 78 nhưng vẫn thuộc Phụ lục III NĐ 24/2026, nên phải có giấy phép nhập khẩu.
- Với DNCX, các Sở Công Thương hiện chưa thống nhất cách hiểu về việc miễn trừ. Hải quan khuyến nghị DNCX nên xin cấp phép để tránh bị xử lý sau này.
- Không khai báo hóa chất có thể bị phạt 20–30 triệu đồng và buộc tái xuất trong 30 ngày (NĐ 275/2026/NĐ-CP).
3. Tạm nhập G12, G13 rồi cho thuê lại: bị xác định là trốn thuế
Máy móc tạm nhập phục vụ dự án được miễn thuế nhập khẩu. Nếu đem cho doanh nghiệp khác hoặc DNCX thuê lại mà không khai chuyển mục đích, doanh nghiệp bị phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn và phải nộp đủ thuế (NĐ 169/2026/NĐ-CP).
Xem toàn bộ slide “Khuyến cáo lỗi thường gặp và lưu ý để giải quyết nhanh thủ tục hải quan” của Hải quan Bắc Ninh tại hội nghị tại đây.
PHẦN 2. Hướng dẫn thông báo cơ sở sản xuất (TBCSSX) cho doanh nghiệp gia công, SXXK, DNCX
Ông Vũ Danh Hải, Đội trưởng Hải quan Bắc Ninh, phát biểu tại hội nghị
1. Thông báo lần đầu phải được chấp nhận trước khi nhập lô hàng đầu tiên
Doanh nghiệp khai mẫu số 20 trên Hệ thống. Thông báo lần đầu thường đi kèm kiểm tra cơ sở sản xuất. Năng lực sản xuất là căn cứ để đối chiếu lượng nguyên vật liệu nhập khẩu, nên cần khai sát thực tế.
| Loại hình | Thời điểm thông báo lần đầu | Lưu ý |
| Gia công | Trước lô máy móc thiết bị (MMTB) thuê, mượn hoặc trước lô nguyên vật liệu đầu tiên | Bổ sung MMTB và nhân công trong 30 ngày sau khi nhập xong |
| SXXK | Trước lô nguyên vật liệu đầu tiên | Khai đủ MMTB, nhân công và năng lực sản xuất |
| DNCX | Trước lô MMTB đầu tiên | Chậm nhất 30 ngày trước khi hoạt động chính thức, Hải quan kiểm tra cơ sở sản xuất cùng điều kiện giám sát |
2. Hai nhóm thông báo sửa đổi, bổ sung
- Nhóm 1 (thông báo trước lô nhập kế tiếp): thay đổi mặt bằng, địa chỉ, quy mô sản xuất, người đại diện theo pháp luật, ngành nghề có điều kiện, gia công lại hoặc nơi lưu giữ.
- Nhóm 2 (thông báo định kỳ): các thay đổi khác, nộp chậm nhất ngày 10 tháng đầu quý sau và được gộp các thay đổi trong quý.
- Tăng MMTB hoặc nhân lực làm năng lực vượt quy mô ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thì xếp vào Nhóm 1. Nếu chưa rõ thuộc nhóm nào, doanh nghiệp nên áp thời hạn của Nhóm 1.
3. Những lỗi hay gặp khi khai bổ sung
- Khai thay đổi nhưng không ghi chú nội dung thay đổi và không đính kèm chứng từ chứng minh.
- Bổ sung đối tác gia công lại hoặc cơ sở sản xuất mới nhưng xóa luôn thông tin cũ vẫn đang hoạt động.
- Giải trình năng lực sản xuất đã đạt tối đa nhưng vẫn nhập thêm máy và tuyển thêm người.
- Cơ sở sản xuất đã được kiểm tra nhưng vẫn để trạng thái “Chưa kiểm tra” trên Hệ thống.
Hải quan Bắc Ninh nhắc lại: thông báo sớm không bị phạt, chỉ thông báo muộn hoặc không thông báo mới bị phạt.
Xem tài liệu “Hướng dẫn thông báo cơ sở sản xuất” của Hải quan Bắc Ninh tại hội nghị tại đây.
PHẦN 3. Lưu ý về kế toán thuế
Chuyên đề kế toán thuế hướng dẫn doanh nghiệp cách ghi giấy nộp tiền thuế, tiền phạt và phí thủ tục hải quan, cách tra cứu nợ, cùng hồ sơ hoàn thuế và xử lý tiền nộp thừa. Hải quan Bắc Ninh cũng chỉ ra những lỗi thường gặp khi nộp tiền và khi lập hồ sơ hoàn thuế.
Xem slide chuyên đề “Kế toán thuế” của Hải quan Bắc Ninh tại hội nghị tại đây.
PHẦN 4. Giải đáp câu hỏi của doanh nghiệp
Phần hỏi đáp tập trung vào thông báo cơ sở sản xuất. Dưới đây là các câu hỏi doanh nghiệp gửi lên và giải đáp của Hải quan Bắc Ninh.
- Doanh nghiệp gia công thuê doanh nghiệp nội địa gia công lại. Bên nhận gia công lại có phải được kiểm tra cơ sở sản xuất không?
Có. Bên nhận gia công lại trong nội địa phải được kiểm tra, đánh giá. Riêng trường hợp bên nhận là hộ cá thể, Hải quan có thể xem xét kiểm tra theo quản lý rủi ro.
- DNCX bán phế liệu, phế phẩm cho công ty môi trường trong nội địa có phải làm thủ tục giám sát tiêu hủy không?
Phế liệu, phế phẩm được phép bán vào nội địa, nhưng phải khai đúng dạng thực tế của hàng. Nếu hàng vẫn còn là cúc, vải hay một chiếc áo hoàn chỉnh thì không thể khai là phế liệu mà phải áp mã và tính thuế theo đúng sản phẩm đó. Chỉ khi đã làm thủ tục giám sát tiêu hủy thành phế liệu, doanh nghiệp mới mở tờ khai bán phế liệu.
- Ký phụ lục hợp đồng gia công lại làm tăng, giảm mã sản phẩm hoặc số lượng thì thuộc Nhóm 1 hay Nhóm 2?
Mọi thay đổi liên quan đến hợp đồng gia công lại thuộc Nhóm 1, phải thông báo trước khi thực hiện.
- Máy móc thiết bị (MMTB) cần khai gồm tất cả MMTB hay chỉ MMTB dùng trực tiếp cho sản xuất?
Chỉ khai MMTB tham gia trực tiếp vào sản xuất, không lấy nguyên danh mục tài sản cố định (TK 211). Thực tế có doanh nghiệp nộp danh mục hơn 10.000 dòng, gồm cả máy tính, bàn ghế và máy phát điện. Bảng kê cũng cần tổng hợp theo số lượng thay vì đếm theo số thứ tự dòng, để tránh phải giải trình khi số liệu giữa các lần khai không khớp.
- Năng lực thực tế tăng so với lúc Hải quan kiểm tra nhưng chưa vượt quy mô trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, doanh nghiệp có cần đề nghị kiểm tra lại không?
Hải quan không kiểm tra cơ sở sản xuất theo đề nghị của doanh nghiệp, mà căn cứ thực tế và thông tin quản lý rủi ro để quyết định. Doanh nghiệp chờ phản hồi và làm theo hướng dẫn.
- Đã bổ sung kho thuê ngoài, các thay đổi khác về MMTB, nhân công, năng lực sản xuất nên cập nhật ngay hay đợi cuối quý?
Hải quan khuyến nghị cập nhật ngay tại thời điểm thay đổi, vì thông báo sớm không bị phạt.
- Hợp đồng gia công lại hết hạn, hai bên ký phụ lục gia hạn thì có phải thông báo lại không?
Có. Kể cả khi hợp đồng có điều khoản tự động gia hạn, Hệ thống vẫn không tự gia hạn. Doanh nghiệp cần cập nhật thời hạn trên Hệ thống trước khi hợp đồng hết hạn.
- DNCX bổ sung hoạt động thương mại, thuê kho ngoài để chứa hàng thương mại (A41) thì có phải khai báo và chờ Hải quan kiểm tra không?
DNCX muốn thuê kho ngoài phải gửi công văn kèm hồ sơ đến Chi cục Hải quan khu vực V để được kiểm tra, đánh giá, và chỉ đưa hàng ra kho sau khi được chấp thuận. Thông báo cơ sở sản xuất chỉ áp dụng với hàng miễn thuế, không chịu thuế, nên kho chỉ chứa hàng thương mại thì không cần thông báo trên Hệ thống.
- Mở thêm nhà máy mới thì khai bổ sung hay đăng ký mới?
Nếu nhà máy mới cùng địa bàn Hải quan Bắc Ninh với cơ sở cũ, doanh nghiệp khai bổ sung thêm cơ sở mới. Nếu nhà máy mới nằm ngoài địa bàn do Hải quan Bắc Ninh quản lý, doanh nghiệp thông báo cơ sở sản xuất mới với cơ quan hải quan quản lý địa bàn nơi đặt nhà máy.
- Bên nhận gia công lại chưa có kết quả kiểm tra cơ sở sản xuất thì rủi ro thế nào?
Bên nhận gia công lại phải đủ năng lực sản xuất thì mới được chuyển hàng. Nếu chưa được kiểm tra, doanh nghiệp phải chờ Hải quan kiểm tra xác nhận rồi mới chuyển hàng.
- DNCX thuê doanh nghiệp khác gia công: được đưa hàng đi ngay khi khai báo thành công hay phải chờ chấp nhận?
Nếu đã đính kèm đủ chứng từ theo hướng dẫn, doanh nghiệp có thể đưa hàng đi từ thời điểm khai báo. Tuy vậy, Hải quan khuyến nghị nên chờ chấp nhận, để kịp bổ sung nếu hồ sơ còn thiếu.
- Camera giám sát mất kết nối, doanh nghiệp có được báo cáo theo tuần không?
Không có quy định cho phép báo cáo theo tuần. Camera phải đảm bảo kết nối thông suốt, khi gặp sự cố doanh nghiệp phải thông báo kịp thời cho Hải quan.
- Gia hạn hợp đồng gia công trên Hệ thống thì có phải khai bổ sung thông tin cơ sở sản xuất không?
Không. Nội dung trên chỉ áp dụng cho gia công lại. Hợp đồng gia công và phụ lục thay đổi được khai báo như bình thường.
Các câu hỏi khác doanh nghiệp tiếp tục gửi qua nhóm hoặc email, Hải quan Bắc Ninh sẽ tổng hợp và trả lời chung.
UNI Customs Consulting đồng hành cùng doanh nghiệp
Nhiều nội dung tại hội nghị gắn với dữ liệu nhập – xuất – tồn, định mức và báo cáo quyết toán, như rà soát tờ khai E31 hay giải trình năng lực sản xuất. UNI Customs Consulting hoạt động tại Việt Nam từ năm 2015 và đã xử lý từ 6.500 hồ sơ báo cáo quyết toán hải quan (BCQT) trở lên (tính đến cuối tháng 12/2025). UNI hỗ trợ doanh nghiệp FDI rà soát tuân thủ, nhận diện rủi ro và đề xuất giải pháp từ sớm.
Nếu doanh nghiệp đang có vướng mắc liên quan đến các nội dung trên, hãy trao đổi ngay với UNI.
Dịch vụ liên quan: Thủ tục thông quan
📞 Liên hệ UNI Customs Consulting để được tư vấn miễn phí📧 Email: [email protected]📱 Hotline: (+84) 24-7308-7988 (Hanoi) | (+84) 28-7301-8910 (HCM)