Ngày 30 tháng 12 năm 2025, Cục Hải quan ban hành Quyết định 2123/QĐ-CHQ, thiết lập một khung pháp lý mới cho hoạt động kiểm tra sau thông quan và quản lý doanh nghiệp ưu tiên. Quy trình này chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 02 năm 2026, thay thế các quy định cũ trước đây tại Quyết định 575/QĐ-TCHQ và Quyết định 2659/QĐ-TCHQ.
Dưới đây là những nội dung quan trọng cần lưu ý trong quy trình mới:
1. Cấu trúc tổng thể của Quyết định
Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 2123/QĐ-CHQ bao gồm 28 Điều, chia thành 05 Phần, 06 Chương chính.
2. Hiệu lực và phạm vi áp dụng
Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 02 năm 2026.
Quyết định này sẽ thay thế Quyết định số 575/QĐ-TCHQ về việc ban hành Quy trình Kiểm tra sau thông quan và Quyết định số 2659/QĐ-TCHQ về việc ban hành Quy trình thẩm định điều kiện công nhận doanh nghiệp ưu tiên, áp dụng chế độ ưu tiên, quản lý doanh nghiệp ưu tiên theo quy định tại Thông tư 72/2015/TT-BTC.
3. Nguyên tắc thực hiện kiểm tra sau thông quan
Cơ quan Hải quan sẽ áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro để lựa chọn đối tượng và phạm vi kiểm tra.
Trong cùng một năm, nếu doanh nghiệp đã được thanh tra, kiểm tra về cùng một nội dung thì sẽ không thực hiện Kiểm tra sau thông quan, trừ khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.
Trước khi ban hành kết luận hoặc xử phạt, cơ quan hải quan phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp giải trình để hạn chế khiếu nại.
4. Quy trình kiểm tra tại trụ sở cơ quan Hải quan và người khai hải quan
a. Tại trụ sở Hải quan:
Áp dụng cho hồ sơ thuộc diện phải kiểm tra trong thời hạn tối đa 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai. Quyết định kiểm tra phải được gửi cho doanh nghiệp chậm nhất 05 ngày làm việc trước khi tiến hành.
b. Tại trụ sở người khai hải quan:
Thời hạn kiểm tra được xác định cụ thể trong Quyết định kiểm tra. Sau khi kết thúc, cơ quan hải quan sẽ ban hành dự thảo kết luận và doanh nghiệp có 10 ngày để giải trình bằng văn bản hoặc làm việc trực tiếp.
5. Chế độ ưu tiên
a. Điều kiện công nhận:
Doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn về kim ngạch xuất nhập khẩu, tuân thủ pháp luật thuế/hải quan, hệ thống kiểm soát nội bộ, kế toán, kiểm toán và thanh toán qua ngân hàng, các thủ tục điện tử,…
b. Quyền lợi nổi bật:
- Miễn kiểm tra hồ sơ hải quan, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa
- Thực hiện thủ tục hải quan bằng tờ khai chưa hoàn chỉnh
- Ưu tiên về thủ tục thuế, thứ tự làm thủ tục hải quan
- Miễn kiểm tra sau thông quan tại trụ sở cơ quan hải quan, chỉ Kiểm tra sau thông quan tại trụ sở doanh nghiệp tối đa 01 lần trong 03 năm liên tục (trừ khi có dấu hiệu vi phạm)
c. Thời hạn áp dụng:
Quyết định ưu tiên có hiệu lực trong 03 năm, sau đó sẽ được xem xét gia hạn tự động hoặc thẩm định lại.
6. Quản lý và thu thập thông tin
Cơ quan Hải quan có quyền thu thập thông tin từ nhiều nguồn: nội bộ ngành, ngoài ngành hải quan (thuế, ngân hàng, kho bạc), tổ chức quốc tế, phương tiện thông tin đại chúng…
Thông tin thu thập trong vòng 05 năm gần nhất sẽ được sử dụng để phân tích rủi ro và xây dựng kế hoạch kiểm tra.
Trên đây là một số nội dung của Quyết định 2123/QĐ-CHQ về kiểm tra sau thông quan và quản lý doanh nghiệp ưu tiên. Doanh nghiệp cần sớm rà soát mức độ tuân thủ và quy trình nội bộ để kịp thời thích ứng, hạn chế rủi ro khi quy định mới chính thức áp dụng.
(Theo Quyết định 2123/QĐ-CHQ ngày 30 tháng 12 năm 2025)
Dịch vụ liên quan: Dịch vụ hỗ trợ kiểm tra sau thông quan
📞 Liên hệ UNI Customs Consulting để được tư vấn miễn phí
📧 Email: uni@eximuni.com
📱 Hotline: (+84) 24-7308-7988 (Hanoi) | (+84) 28-7301-8910 (HCM)