Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào ngày 20 tháng 01 năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục duy trì các chính sách thuế quan và bảo hộ thương mại. Một trong những quyết định gây chú ý nhất trong những ngày gần đây là việc Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế 25% đối với nhôm và thép nhập khẩu. Trong bối cảnh đó, việc phân tích kỹ tác động của quyết định này đến ngành sản xuất và xuất khẩu nhôm thép Việt Nam là vô cùng cần thiết.
1. Quyết định áp thuế 25% đối với toàn bộ nhôm và thép nhập khẩu vào Mỹ
Tối ngày 10 tháng 2 năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh áp thuế 25% đối với tất cả mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu vào nước này mà không có ngoại lệ hoặc miễn trừ cho bất kỳ quốc gia nào. Cụ thể như sau:
- Đối tượng bị áp thuế: Tất cả các quốc gia xuất khẩu nhôm và thép vào thị trường Mỹ.
- Thuế suất: Tái áp dụng mức thuế 25% đối với tất cả các mặt hàng thép nhập khẩu và tăng thuế nhôm từ 10% lên 25%.
- Hiệu lực: Mức thuế mới có hiệu lực từ ngày 4 tháng 3 năm 2025.
Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại Mỹ năm 1962 cho phép Tổng thống áp đặt các hạn chế nhập khẩu dựa trên cuộc điều tra và khẳng định của Bộ Thương mại Hoa Kỳ rằng một số mặt hàng nhập khẩu nhất định đe dọa làm suy yếu an ninh quốc gia Hoa Kỳ.
Các cuộc điều tra theo Mục 232 phát hiện ra rằng lượng nhập khẩu quá mức đã làm suy yếu ngành công nghiệp thép và nhôm trong nước, làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu về quốc phòng và cơ sở hạ tầng quan trọng của Mỹ. Ngoài ra, Bộ Thương mại Mỹ xác định rằng tình trạng dư thừa công suất toàn cầu, do trợ cấp của chính phủ nước ngoài và các hoạt động thương mại không công bằng, đã dẫn đến sản lượng giảm, đóng cửa nhà máy và mất việc làm trong ngành công nghiệp Hoa Kỳ.
Tổng thống Donald Trump cho rằng chính sách thuế quan này sẽ bảo vệ ngành công nghiệp của Mỹ khỏi các đối thủ nước ngoài, đồng thời tạo thêm nhiều việc làm cho nước Mỹ.
2. Ảnh hưởng của chính sách thuế của Tổng thống Trump đối với ngành ô tô và lạm phát
Theo Dean Baker, Nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (CEPR), mức thuế 25% đối với thép và nhôm từ chính quyền Trump dự kiến làm tăng giá thành, đặc biệt ảnh hưởng lớn nhất đến ngành ô tô.
- Mỗi xe sử dụng khoảng 450kg thép (trị giá 6.000-7.000 USD), mức thuế này sẽ khiến giá xe tăng thêm từ 1.000-1.500 USD.
- Ngay cả khi các hãng xe chuyển sang dùng thép nội địa, một số có thể vẫn tăng giá do giá thép nhập khẩu tăng.
- Nếu Mỹ áp thuế lên thép từ Canada và Mexico sau thời gian tạm hoãn, giá xe có thể tăng thêm 6.250 USD.
- Anh đang đàm phán với Mỹ về thuế bổ sung, trong khi EU phản đối mạnh mẽ và cảnh báo sẽ đáp trả tương xứng.
Đài CBS News (Mỹ) dẫn lời các chuyên gia cảnh báo chính sách thuế này có thể đẩy nhanh lạm phát.
- Phân tích của Deutsche Bank cho thấy, nếu áp dụng cả thuế thép/nhôm và thuế đối ứng, chỉ số PCE có thể tăng thêm 0,4 điểm phần trăm.
Trump cũng xem xét áp thuế lên ô tô, chất bán dẫn, dược phẩm và các sản phẩm khác.
- Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ đầu của Trump, giá thép nội địa Mỹ tăng mạnh nhưng đã trở lại mức trước thuế trong vòng 12 tháng do nhu cầu giảm.
3. Mục đích của thuế bổ sung đối với thép và nhôm: Ngăn chặn Trung Quốc lẩn tránh xuất khẩu
The New York Times nhận định, các mức thuế bổ sung này chủ yếu nhắm vào Trung Quốc.
- Các nước xuất khẩu thép lớn vào Mỹ là Canada, Brazil, Mexico, Hàn Quốc, Đức — Trung Quốc không nằm trong nhóm này.
- Tháng 9/2024, Chính quyền Biden trước đó đã áp thuế tới 25% lên thép và nhôm Trung Quốc nhập khẩu gián tiếp qua Mexico.
- Tuy nhiên, tình trạng dư thừa sản lượng thép, nhôm của Trung Quốc tiếp tục làm suy yếu sức cạnh tranh toàn cầu của ngành công nghiệp Mỹ. Sản phẩm Trung Quốc bị tái xuất sang Mỹ qua Canada, Mexico, Việt Nam và các nước khác.
Không chỉ Mỹ, các nước như Canada, Brazil, Indonesia và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã áp thuế lên thép và nhôm của Trung Quốc nhằm ứng phó tình trạng sản xuất
dư thừa.
5. Ảnh hưởng của việc áp thuế 25% đối với ngành sản xuất và xuất khẩu sản phẩm nhôm thép Việt Nam
Việt Nam là một trong 5 nước có lượng thép nhập khẩu vào Mỹ nhiều nhất trong năm 2024.
Chuyên gia của Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI nhận định rằng thép Việt Nam đã chịu thuế nhập khẩu 25% vào Mỹ từ năm 2018, nên việc tăng thuế lần này không gây ảnh hưởng quá nhiều.
Thậm chí, hành động thuế mới của Trump còn có phần tích cực đối với ngành thép Việt Nam vì đưa mức thuế đối với thép và nhôm nhập khẩu từ Việt Nam (trước khi tính đến các loại thuế bảo hộ khác) ngang hàng với các quốc gia khác.
Nhưng với mặt hàng nhôm thì khác, thuế áp dụng tăng từ 10% lên 25%. Việc áp thuế cao sẽ khiến giá thành sản phẩm thép và nhôm của Việt Nam tăng lên, giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường Mỹ. Do đó, nhiều doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với nguy cơ mất thị phần tại thị trường Mỹ, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
6. Lời khuyên cho các doanh nghiệp sản xuất nhôm và thép tại Việt Nam
Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ khuyến cáo doanh nghiệp Việt Nam cần đánh giá tình hình để có chiến lược kinh doanh phù hợp, mở rộng xuất khẩu sang các thị trường có FTA với Việt Nam, tránh phụ thuộc vào một thị trường.
Doanh nghiệp cũng cần tuân thủ các quy định của Mỹ về nguồn gốc xuất xứ và luôn sẵn sàng tham gia đầy đủ quá trình giải trình của cơ quan điều tra Mỹ các vụ việc phòng vệ thương mại. Hiện đã có 34 vụ kiện phòng vệ thương mại với mặt hàng thép và hai vụ việc điều tra với nhôm.
Ngoài ra, chuyên gia của Công ty Cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng các doanh nghiệp sản xuất cần gia tăng cạnh tranh trên thị trường nội địa để duy trì tăng trưởng doanh thu.
KẾT LUẬN
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, quyết định áp thuế của Mỹ đối với thép và nhôm tiếp tục đặt ra thách thức lớn cho ngành sản xuất và xuất khẩu nhôm thép của Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa thị trường và tìm kiếm giải pháp thích ứng. Việc theo dõi chặt chẽ chính sách thương mại quốc tế và có chiến lược ứng phó phù hợp sẽ là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của ngành trong dài hạn.
UNI Customs Consulting cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp để ứng phó với những thách thức mới và tìm ra giải pháp hiệu quả nhất. Liên hệ ngay với UNI để được tư vấn các vấn đề liên quan đến thuế quan và thủ tục hải quan khi nhập khẩu, xuất khẩu nhôm thép vào Việt Nam.
Tài liệu tham khảo:
- VCCI: Mỹ áp thuế 25% với nhôm, thép: Thép Việt vẫn có cơ hội xuất khẩu trong ngắn hạn nhưng cần gấp rút chuẩn bị cho tương lai (link)
- CBS News (Feb 11): Trump orders 25% tariffs on steel and aluminum. Here’s what experts say could become pricier. (link)
- New York Times (Feb 10): “China Is at the Heart of Trump Tariffs on Steel and Aluminum” (link)
- VTV Online (Feb 11): Nhôm, thép Việt Nam sẽ chịu tác động thế nào khi Mỹ áp thuế 25%? (link)
Các thông tin mới nhất về tình hình hải quan sẽ được cập nhật liên tục tại bản tin hàng tháng của UNI Customs Consulting. Kính mời quý doanh nghiệp theo dõi!
Để được tư vấn về các thủ tục hải quan, vui lòng liên hệ hotline +(84) 908-535-898 (tiếng Việt), +(84) 902-927-767 (tiếng Hàn) hoặc gửi mail đến địa chỉ: uni@eximuni.com.