Trong bối cảnh chính sách thuế quan Hoa Kỳ biến động mạnh mẽ giai đoạn 2025–2026, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang đối mặt với những thách thức pháp lý và rủi ro truy thu thuế khắt khe. Bài recap này tóm lược chiến lược quản lý xuất xứ chuyên sâu từ CEO UNI, giúp doanh nghiệp nắm vững nguyên tắc “chuyển đổi thực chất” và xây dựng hệ thống quản lý xuất xứ 3 cấp độ. Đây là bộ cẩm nang thiết yếu để bảo vệ nhãn “Made in Vietnam” và duy trì lợi thế cạnh tranh bền vững tại thị trường Mỹ.
1. Hỗ trợ doanh nghiệp miền Trung Việt Nam vượt sóng thương mại
Trước bối cảnh áp lực đối với các doanh nghiệp đầu tư ngày càng tăng do việc áp dụng các quy định pháp luật mới về lao động, thuế vào năm 2026 và các xung đột thương mại toàn cầu, Hội thảo năm 2026 về hỗ trợ các doanh nghiệp mở rộng sang miền Trung Việt Nam đã được tổ chức nhằm chia sẻ thông tin nhanh chóng và giải quyết khó khăn hiện tại.
Sự kiện diễn ra vào ngày 01/04/2026 tại Shilla Monogram với sự tham gia của khoảng 30 doanh nghiệp đang đầu tư tại khu vực miền Trung. Hội thảo được chủ trì bởi KOTRA (Văn phòng Đà Nẵng) cùng sự hợp tác của Tổng Lãnh sự quán Hàn Quốc và Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Đà Nẵng.
Trong phiên thảo luận, Mr. Byun Sang Hyun – CEO Công ty Tư vấn Hải quan UNI đã trình bày về “Chiến lược quản lý quy tắc xuất xứ ứng phó với thuế quan của Hoa Kỳ”. Nội dung tóm tắt các rủi ro hiện hữu về xác minh xuất xứ và đưa ra lộ trình phòng thủ pháp lý cho hàng hóa “Made in Vietnam” khi xuất khẩu sang Mỹ.
2. Biến động thuế quan & Tác động đến quy trình chứng nhận xuất xứ
Bối cảnh thuế quan giai đoạn 2025–2026 đầy rẫy sự bất định. Đặc biệt, sau khi hệ thống thuế đối ứng dựa trên IEEPA bị Tòa án tối cao tuyên bố đình chỉ vào tháng 2/2026, các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với cấu trúc thuế thay thế Section 122 (10% toàn cầu).
| Thời gian | Biện pháp | Thuế suất áp dụng cho Việt Nam | Ghi chú |
| 02/04/2025 | Công bố thuế tương hỗ IEEPA | 46% | Thuế suất cao thứ 6 trên thế giới |
| 09/04/2025 | Gia hạn 90 ngày (thuế tối thiểu 10%) | 10% | Gia hạn cho các quốc gia có thiện chí đàm phán |
| 02/07/2025 | Thỏa thuận thương mại Mỹ – Việt | 20% (Thông thường) / 40% (Chuyển tải) | Thỏa thuận đầu tiên với quốc gia châu Á |
| 07/08/2025 | Thuế tương hỗ điều chỉnh có hiệu lực | 20% | Áp dụng chính thức theo Sắc lệnh hành pháp (Executive Order) |
| 26/10/2025 | Thỏa thuận khung hiệp định thương mại | Duy trì 20% + Một số mặt hàng 0% | Nhân dịp Hội nghị thượng đỉnh ASEAN |
| 14/11/2025 | Miễn thuế nông sản | Một số nông sản 0% | Miễn cho cà phê, ca cao, gia vị, v.v. |
| 20/02/2026 | Phán quyết của Tòa án Liên bang | Hệ thống thuế tương hỗ IEEPA bị đình chỉ | Cần kiểm tra hướng dẫn thực thi tiếp theo |
| 24/02/2026 | Thuế thay thế Section 122 có hiệu lực | 10% (Đồng nhất toàn cầu) | Có thời hạn 150 ngày (hết hạn vào 24/07/2026) |
Lộ trình thuế quan Hoa Kỳ (2025–2026): Chính sách thuế đối với Việt Nam thay đổi nhanh chóng sau năm 2025
Sự thay đổi này đòi hỏi quy trình chứng nhận xuất xứ phải cực kỳ chặt chẽ vì Hoa Kỳ có xu hướng tăng thuế trở lại thông qua các cuộc điều tra Section 301 trong nửa cuối năm 2026.
a. Xu hướng siết chặt kiểm tra của Hải quan Hoa Kỳ (CBP)
- Thực thi kỷ lục: Năm 2025 đánh dấu cột mốc khắc nghiệt khi CBP truy thu hơn 400 triệu USD tiền thuế vi phạm xuất xứ qua điều tra EAPA.
- Cảnh báo đỏ (Form 28/29): Việc nhận được Form 28 (Yêu cầu thông tin) không đơn thuần là thủ tục hành chính mà là tín hiệu đầu tiên của một cuộc điều tra lẩn tránh thuế. Doanh nghiệp chỉ có 30 ngày để phản hồi thỏa đáng; nếu thất bại, rủi ro bị áp thuế trừng phạt (Form 29) lên tới hàng trăm phần trăm là hiện hữu.
- Đối tượng trọng điểm: Ngành năng lượng mặt trời (thuế tới 542%), thép và nhôm đang nằm trong “tầm ngắm” trực diện của Lực lượng đặc nhiệm hỗn hợp (TFTF) nhằm ngăn chặn hành vi chuyển tải bất hợp pháp.
b. Nguyên tắc”Chuyển đổi thực chất” (Substantial Transformation)
Để bảo vệ nhãn “Made in Vietnam”, Mr. Byun nhấn mạnh sản phẩm phải đạt được sự thay đổi đáng kể:
- Đặc tính (Character): Đây là yếu tố cốt lõi. Sản phẩm phải thay đổi bản chất vật lý hoặc hóa học so với nguyên liệu đầu vào, không chỉ là thay đổi tên gọi thương mại.
- Linh kiện cốt lõi (Essential Character): CBP hiện tập trung vào nguồn gốc của các linh kiện quyết định chức năng chính như chip, bo mạch PCBA hoặc motor. Nếu các linh kiện này từ Trung Quốc, dù lắp ráp tại Việt Nam, sản phẩm vẫn có nguy cơ bị phán quyết là xuất xứ Trung Quốc.
- Cảnh báo “Lắp ráp đơn giản”: Các công đoạn “vặn vít”, dán nhãn hoặc lắp ráp từ các mô-đun có sẵn sẽ bị CBP coi là không đạt chuẩn chuyển đổi thực chất.
3.Giải pháp và Chiến lược ứng phó cho doanh nghiệp
Để vượt qua rào cản này, Mr. Byun Sang Hyun đưa ra lộ trình cụ thể:
- Lá chắn pháp lý “e-Ruling”:
Đây là công cụ mạnh nhất giúp doanh nghiệp có phán quyết ràng buộc pháp lý từ CBP trước khi xuất hàng, giúp miễn trừ các hình phạt hồi tố và xây dựng niềm tin tuyệt đối với đối tác Mỹ.
- Xây dựng hệ thống quản lý 3 cấp độ:
- Cấp độ cơ bản: Lưu trữ minh bạch hóa đơn (BOM), chứng nhận xuất xứ (C/O) và xác nhận từ nhà cung cấp.
- Chứng minh công đoạn: Lưu giữ bằng chứng trực quan (hình ảnh, video) về quá trình sản xuất thực tế tại nhà xưởng cùng bảng tính giá trị gia tăng.
- Phòng thủ pháp lý: Sử dụng dữ liệu CROSS để phân tích tiền lệ và duy trì “Sự cẩn trọng hợp lý” (Reasonable Care) trong mọi tờ khai để tránh bị phạt lỗi cố ý.
4.Sứ mệnh của UNI và tương lai hợp tác
Bài thuyết trình của Mr. Byun Sang Hyun đã nhận được sự quan tâm từ đông đảo khách mời tham dự buổi hội thảo. Đây không chỉ là một bài giảng chuyên môn mà là bộ cẩm nang sống còn cho các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ năm 2026.
Sự hiện diện của CEO UNI tại hội thảo do KOTRA chủ trì cũng khẳng định mối quan hệ hợp tác gắn bó, cùng chung mục tiêu bảo vệ và thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam.
UNI cam kết tiếp tục là cầu nối uy tín, đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc đối thoại với các hiệp hội và cơ quan chính phủ. Sứ mệnh của chúng tôi là biến rủi ro thuế quan thành lợi thế cạnh tranh thông qua sự tuân thủ chuẩn mực và chiến lược chuỗi cung ứng bền vững. Liên hệ với chúng tôi theo thông tin liên lạc bên dưới!
📞 Liên hệ UNI Customs Consulting để được tư vấn miễn phí
📧 Email: uni@eximuni.com
📱 Hotline: (+84) 24-7308-7988 (Hanoi) | (+84) 28-7301-8910 (HCM)